Yer Adları

Son üç haftadır şehrimizdeki yer adları değişiklikleri üzerinde durmaya çalışıyoruz. Son üç haftadır, yer adı konusunun çok “hassas” bir konu olduğunu vurgulamaya çalışıyoruz.
Birer “tapu senedi” olan yer adlarımızı ne kadar seviyoruz?
Bir coğrafyayı “vatan” haline getiren en önemli unsurlardan bir olan yer adlarına ne kadar sahip çıkıyoruz?

Bir süre önce Hadım Köyü’nün adı değiştirildi, kötü şeyler çağrıştırıyor diye. İstanbul’daki Hadımköy Beldesi sakinleri rahatsız olmadı, Iğdır’ın Hadımlı Köyü sakinleri rahatsız olmadı da bizim Hadım Köyü sakinleri rahatsız oldu. Bağlı bulundukları boyun adı tarihe gömüldü gitti.
Uzun bir süre önce de Kızılhisar adı aynı gerekçe ile değiştirilmişti. Bir boy adı da orada kayboldu.
Daha eskiden ne yapmışlardı? “Türkyenice” Köyü’nün adını “Akoluk”; “Türkderbendi” Köyü’nün adını “Eskiderbent”; “Bayındır” Köyü’nün adını “Tutmaç” yapmışlardı.
İşin garibi, bu gibi değiştirmeleri biz Bulgaristan’da da görmüştük. Bir zamanlar, herkes “ne oluyoruz yahu?” diye ayağa kalkmıştı.

Peki, adlar değiştirilince ölür müyüz? Hayır, bir şey olmaz. Bu vatanı sonraki nesillere vermek üzere bize emanet eden atalarımızın mirasını çar çur etmiş oluruz o kadar.

Dikkat ettiyseniz, İstanbul’a “Konstantinopolis” denmesi eskisi kadar rahatsız etmiyor insanları. Hatta “modern” olmanın bir gereği gibi görülüyor. Selçuk yerine Efes’e gidiliyor artık. Karya (ya da Karia) Menteşe Yöresi’nin adı oldu çıktı. Ürgüp Göreme yöresi ısrarla “Kapadokya” olarak adlandırılıyor, buraya geziler düzenleniyor, kataloglarda, broşürlerde bu ad kullanılıyor. Acı olan bunu yapanların arasında “’Türkçe’mizi güzel ve doğru kullanan” radyo ve televizyon kurumumuz da var.
Peki, Anadolu’daki bütün bölgeleri antik çağdaki adlarıyla anmaya başlarsak ne olur? Meselâ, Denizli yöresinde değil de Lycos Vadisinde yaşar, Meandros Nehri’nde balık tutar, Smyrna Fuarı’na gezmeye giderken “Aydın-Güzelhisar” yerine “Tralles”ten geçeriz (Bazılarını rahatsız etmiyor olabilir ama ben “memleketim”de gezmek isterim).

Peki, adlar değiştirilince ölür müyüz? Hayır, bir şey olmaz. Bu vatanı sonraki nesillere vermek üzere bize emanet eden atalarımızın mirasını çar çur etmiş oluruz o kadar.

Bu miras çok mu önemlidir?
Ancak kaybedildiği zaman anlaşılır.
Sağlıcakla…24.04.2008 Denizli Gazetesi